Medialogica: omgaan met de media

De leugen regeert en de media hebben het gedaan!

De klacht is bekend: de media hebben alleen interesse in incidenten, ze rukken uitspraken uit hun verband, zijn op zoek naar oneliners en soundbites en hebben overdreven veel aandacht voor de bijzaken. En de klacht is ook wel begrijpelijk. Wie door de media is benaderd voor een bijdrage weet het: de krant geeft niet weer wat je eigenlijk bedoelde, en de televisie suggereert, gebaseerd op jouw woorden, een tegenstelling die in werkelijkheid niet bestaat.

Je kunt erover klagen, maar je kunt je ook voorbereiden zodat je wel een goede weergave door de media bewerkstelligt. En zo’n goede weergave is van groot belang, want de media hebben een enorme impact. Wat op televisie is verschenen, wat in de krant heeft gestaan, zelfs wat op internet heeft gecirculeerd, wordt maar al te vaak voor waar aangenomen. Want bij het vormen van nieuws zijn drie partijen betrokken: de persoon die informatie wil geven, de journalist en het publiek dat de boodschap verder interpreteert.

Media hebben hun eigen logica en als je daarop inspeelt, vergroot je enerzijds je kans om door de media opgemerkt te worden en anderzijds verklein je het risico dat de media met jou en je verhaal aan de haal gaan.

In deze cursus geven we je inzicht in de logica die de media hanteren en welke consequenties dat heeft voor het lot van je bijdragen. Een belangrijk onderdeel van de eendaagse cursus is dat je leert in te zien op welke manier de media werken. Stukjes video kunnen hierbij helpen, maar ook oefeningen in interviews of het schrijven van persberichten. 

Deze eendaagse cursus is bedoeld voor mensen die vanuit hun professie met de media in aanraking komen. Dat zijn bijvoorbeeld marketing- & communicatie-medewerkers die persberichten schrijven, maar ook mensen die geen professionele voorlichters of communicatiedeskundigen zijn, maar af en toe de media te woord staan, bijvoorbeeld omdat er nieuwswaardige ontwikkelingen binnen het bedrijf zijn, of omdat een mening gevraagd wordt over ontwikkelingen buiten het bedrijf.

Docent & werkwijze
De eendaagse cursus Medialogica: omgaan met de media wordt verzorgd door de communicatiewetenschapper Carlo Hagemann. Carlo is gepromoveerd aan de Vrije Universiteit en hij publiceert regelmatig over de combinatie van communicatie, politiek en media. De cursus wordt gegeven in de vorm van een workshop waarbij de deelnemers via opdrachten gecoached worden.

Cursusdoel
Na het volgen van de cursus Medialogica: omgaan met de media zijn de deelnemers zich bewust van de ongeschreven regels die de media hanteren bij het verzamelen en verwerken van nieuws. Als gevolg daarvan is de cursist beter in staat een inschatting te maken van de elementen die een persbericht heeft, wil het kans maken door de media opgepikt te worden. Daarnaast is de deelnemer na afloop van de cursus in staat zijn of haar gesprek met een journalist zodanig vorm te geven dat de informatie daadwerkelijk in de media komt zoals bedoeld.

Cursusinhoud

In de cursus wordt op verschillende manieren aandacht besteed aan de zogenaamde logica die de media hanteren. Behalve met bestaande kennis over het fenomeen wordt er veel gewerkt met voorbeeldmateriaal en uiteraard wordt er ook geoefend.

Invloed op de publieke opinie
In de afgelopen decennia hebben journalisten, communicatieprofessionals en communicatiewetenschappers zich uitgebreid beziggehouden met de regels die de media hanteren in hun nieuwspresentatie en met de consequenties die het nieuws heeft op de publieke opinie. Ideeën dat de media misschien niet bepalen wat wij denken, maar dat ze bijzonder succesvol zijn in te bepalen waaróver we denken staan bekend onder de naam agenda-setting. Dat de invloed van de media verder gaat en dat ze ook mede bepalen op welke manier het publiek de sprekers op televisie beoordeelt, wordt in deze cursus uitgebreid, en met concrete voorbeelden besproken. Als je weet hoe de invloed van de media op het publiek werkt, kun je daarop in je bijdragen immers anticiperen.

De rol van de journalist
Het tweede deel van de cursus is gewijd aan de manier waarop journalisten te werk gaan. Vaak zijn journalisten zich niet eens bewust van hun werkwijze. De invloed van collega’s, van de bronnen die ze kiezen en van hun anticipatie op de lezers- en kijkersreacties maken dat de ene gebeurtenis wel nieuws wordt, en de andere niet. Niet ieder feit of gebeurtenis is even nieuwswaardig. Een negatief incident komt eerder in het nieuws dan een positieve ontwikkeling: Good News is No News. Daarbij zijn journalisten er vaak primair op uit een verhaal te maken waaraan de feiten die door de geïnterviewde worden geleverd ondergeschikt zijn. Die informatie is pas interessant als het de verhaallijn van de journalist kan versterken.

Anticiperen als tactiek
In het derde deel van de cursus combineren we de kennis uit de eerste twee delen met elkaar, met de eigen ervaringen en met de informatie die je zelf wilt doorgeven. Belangrijk is dat degene die iets over het voetlicht wil brengen anticipeert op wat de journalist verwacht en dus inspeelt op wat nieuwswaardig is. Daarbij komen zaken kijken als de mediakeuze en de manier waarop een onderwerp wordt gedefinieerd. Zo verschillen krant en televisie sterk in hun dynamiek, maar ook in de input die ze vragen en de output die ze leveren. In de cursus worden persberichten geschreven en beoordeeld en wordt geoefend met het geven en afnemen van korte vraaggesprekken. Hiermee krijgt de deelnemer inzicht in de processen die voor een journalist van belang zijn. Na de cursus weet hij hoe te anticiperen op de logica van de journalist.