Lettertypen zijn er in vele soorten en maten. Op deze webpagina's schept Miriam van der Have, docent en senior consultant bij Emday, orde in de chaos en wordt en passant uitgelegd wat de sterke en zwakke punten van diverse font-technologiën zijn.

5 - PostScript-fonts

In het vorige hoofdstuk werd de wiskundige-formule voor de leter o wel erg eenvoudig weergegeven als 'een cirkel met een grotere cirkel eromheen'. In werkelijkheid wordt gebruik gemaakt van zogenaamde Bezier-krommen.

De heer Bezier schijnt ooit voor de Renault-fabrieken een methode te hebben ontwikkeld, waarmee technische tekeningen op eenvoudige manier digitaal in een computersysteem kunnen worden opgeslagen. Zijn methode gaat er vanuit dat iedere gebogen lijn kan worden vastgelegd met vier coördinatenparen: het begin-punt, het eind-punt en twee zogenaamde controlepunten.

Door een aantal Bezier-krommen aan elkaar te plakken kan een PostScript-letter worden gedefinieerd. Door het gebruik van Bezier-krommen zijn PostScript-fonts compact (gemiddeld slechts 35 Kb per font) en bieden bovendien een erg nauwkeurige digitalisatie.

Bezier-krommen worden overigens ook gebruikt voor het tekenen van gebogen lijnen in tekenprogramma’s als Adobe Illustrator en CorelDraw.

In bovenstaande illustratie is links te zien hoe de letter a van het font Helvetica is opgebouwd uit 28 Bezier-krommen. Rechts zijn een paar ‘knooppunten’ en controlepunten verplaatst, hetgeen resulteert in een vervormde a.

Hoewel Bezier-krommen aanmerkelijk meer rekenkracht vereisen dan de kwadratische krommen van TrueType-fonts hebben Bezier-krommen twee belangrijke voordelen: de methode is zeer nauwkeurig (dat maakt een goede digitalisatie mogelijk) en er zijn veel minder krommen per letter nodig (waardoor het fontbestand compact is en documenten met het font minder problemen geven bij het belichten op hoge-resolutie-belichters).

Soorten PostScript-fonts

Inmiddels zijn er verschillende soorten PostScript-fonts. Maar niet iedere soort is altijd evengoed bruikbaar:

• Type 1
• Type 2
• Type 3
• Multiple master
• Type 42

Type 1
Type 1 fonts bevatten hints (straks meer daarover) en zijn bovendien een stuk kleiner dan Type 3-fonts omdat een compressie-techniek wordt gebruikt. Een Type 1-font is gemiddeld 35 KB groot en gebruikt bij de PC de bestandsextensie .PFB (Printer Font Binairy).

Type 2
Voor het Internet en voor het nieuwe OpenType-formaat is een gecomprimeerde versie van het Type1-formaat bedacht. Door niet alle tekens van een font op te slaan en bovendien tekens uit diverse fonts in één nieuw font samen te voegen, ontstaan zogenaamde ‘subsets’. De Adobe-technologie voor het maken van verder gecomprimeerde fontsets wordt aangeduid met CFF - Compact Font Format. Het Type 2-formaat is de basis voor de OpenType-fonts van Adobe die herkenbaar zijn aan de bestandsextensie .OTF en zonder conversie bruikbaar zijn op zowel Windows- als Macintosh-systemen. Dankzij CFF zijn Type 2-fonts 50 tot 60 procent kleiner dan een Type 1-font met precies dezelfde font-informatie. Als gebruik wordt gemaakt van een subset, waarbij alleen de feitelijk gebruikte tekens in het font worden opgeslagen, kan met CFF de combinatie van 26 onderkastletters, 26 kapitalen, 10 cijfers en een handjevol leestekens, zelfs worden teruggebracht tot 7 KB.

Type 3
De Type 3 fonts stammen nog uit de tijd dat Adobe de zogenaamde hint-technologie niet wilde delen met andere fontfabrikanten. Verderop leest u meer over hints, maar nu is het voldoende om te weten dat een font zonder hints niet goed bruikbaar is op een laserprinter. Bovendien maken Type 3-fonts gebruik van ASCI-codering, waardoor het font eenvoudig te wijzigen (lees: jatten of beschadigen) is door de eindgebruiker. PostScript Type 3-fonts zijn door de ASCI-codering ongeveer tweemaal zo groot als hun modernere broertjes de Type 1-fonts. Op de PC zijn Type 3-fonts te herkennen aan de bestandsextensie .PFA (Printer Font Asci). Gebruik dit soort fonts niet meer.

Multiple Master
Bij de oorspronkelijke Type 1-fonts is voor iedere stijl een apart font-bestand nodig. Een Multiple Master is een apart Type 1-font dat als ‘master’ dient om tientallen of zelfs duizenden variaties te maken. Verderop volgt meer informatie over Multiple Master-fonts.

Type 42
Oorspronkelijk waren er slechts twee methodes om TrueType-fonts op een PostScript-printer af te drukken.

• in de computer de TrueType-fonts vertalen naar gigantisch grote bitmap-fonts, of
• in de computer de TrueType-fonts vertalen naar slechte Type 1-fonts.

Beide technieken hadden zo hun bezwaren.

Bij het vertalen naar bitmap-fonts kan gebruik worden gemaakt van de TrueType-rasterizer die standaard is ingebouwd in Windows en het Mac OS. Daardoor ontstaan goede letters, waarbij optimaal gebruik wordt gemaakt van de kwaliteit van het TrueType-font. Maar de bitmapped-fonts zijn erg groot en dat kost extra tijd bij het afdrukken.

Het vertalen van een TrueType-font naar een Type 1-font leverde echter minder mooie afdrukken op, omdat de vertaling niet perfect was.

Maar in iedere printer of belichter met PostScript Level 2 of PostScript 3 is tegenwoordig een rasterizer ingebouwd die uitstekend met TrueType-fonts overweg kan. Een Type 42-font is dan ook niets anders dan een TrueType-font waar een stukje PostScript-code aan is toegevoegd, zodat de printer weet wat met het TrueType-font moet gebeuren.

Type 42-fonts zijn niet te koop. Ze worden door de printerdriver gemaakt op het moment dat ze noodzakelijk zijn. Type 42-fonts en Type 2-fonts vormen samen een belangrijk onderdeel van de bruidschat die Adobe heeft ingebracht in de samenwerking met Microsoft die tot het Open Font-formaat heeft geleid.