Lettertypen zijn er in vele soorten en maten. Op deze webpagina's schept Miriam van der Have, docent en senior consultant bij Emday, orde in de chaos en wordt en passant uitgelegd wat de sterke en zwakke punten van diverse font-technologiën zijn.

8 - Hints

Hints zorgen ervoor dat op een lage-resolutie-printer (of een beeldscherm) een mooi evenwichtige letter wordt afgebeeld. Zowel PostScript- als TrueType-fonts kunnen met hints werken en hoewel de gebruikte technologie iets verschilt, is het principe hetzelfde.

Onderstaand ruitjespatroon staat voor de pixel-structuur van een printer. Ieder hokje is één printerpixel. Over dit patroon wordt de outline van de letter m geprojecteerd.

Om de uitleg letterlijk helder te houden, zijn in onderstaande illustratie de horizontale pixel-grenzen verwijderd. Alleen de breedte van de pixels is nu nog zichtbaar. De blauwe m is nog steeds een outline - een formule.

De printer zal de outline gaan vertalen naar een bitmap-patroon, waarmee de laser aan en uit kan worden geschakeld. In dit voorbeeld wordt slechts een deel van dat proces nader bekeken: het berekenen van de pixels die op de rood-gemarkeerde plekken komen te staan.

Wie goed kijkt, zal zien dat de poten van de m op de rood-gemarkeerde plekken even dik zijn: 2,8 printerpixels. De verdeling over de pixels is echter niet gelijkmatig.

• 0,9 + 1 + 0,9 = 2,8
• 0,4 + 1 + 1 + 0,4 = 2,8
• 0,8 + 1 + 1 = 2,8

Door afronding wordt bepaald welke van de gedeeltelijk bedekte printerpixels zwart worden en welke wit blijven. Pixels die minder dan 50% door de outline bedekt worden, blijven wit. Pixels die 50% of meer bedekt worden door de outline, worden zwart.

De poten van de m zullen op de uitdraai van de printer een verschillende dikte krijgen, ondanks dat ze in de outline precies even breed zijn.

Het resultaat van deze berekeningen voor de gehele letter m staat hieronder afgebeeld. De vorm van de letter is erg onregelmatig en bovendien is er weinig overgebleven van de schreven.

Als de fontontwerper tijdens het digitaliseren van zijn ontwerp hints toevoegt, zal de printer ‘weten’ welke onderdelen van de vorm van het ontwerp zo belangrijk zijn dat ze niet zomaar mogen verdwijnen. Het resultaat is een letter die veel beter de sfeer van het oorspronkelijke ontwerp weergeeft.

Hints zijn alleen van belang als wordt afgedrukt op een printer met een vrij lage resolutie. Als een laserbelichter van 2540 dpi wordt gebruikt, zijn de poten van de m misschien 29 en 30 pixels breed en het verschil van één pixel is bij die resolutie niet waarneembaar.

Tegenwoordig zijn alle commercieel verkrijgbare fonts uitgerust met hints. Maar er worden toch nog dagelijks letters afgedrukt die geen hints bevatten. Dat komt doordat veel gebruikers weiniggebruikte fonts naar krommen converteren. Bij iedere cursus Adobe Illustrator of CorelDraw wordt verteld dat het gebruik van speciale fonts in tekeningen tot problemen kan leiden bij het uitdraaien in een servicebureau omdat de kans bestaat dat het servicebureau het desbetreffende font niet bezit of dat het servicebureau vergeet het font op het uitdraaistation te installeren. Het is daarom volgens veel mensen verstandig om tekst in zo’n geval om te zetten naar ‘krommen’. De tekst wordt dan vertaald naar kleine ‘tekeningen’, zodat het oorspronkelijke font niet meer nodig is.

Tekst die naar krommen is omgezet, bevat echter geen hints meer, want hints zijn alleen in een font te gebruiken. Als een dergelijke illustratie wordt afgedrukt op een printer of digitaal gedrukt wordt op bijvoorbeeld een Docutech, zal de weergave te wensen over laten.

Behalve een minder goede kwaliteit, kan het omzetten naar krommen ook andere problemen opleveren. Normaal wordt iedere letter van een font slechts eenmaal in een bepaalde corpsgrootte ‘geript’ (het omzetten van de vector-informatie naar een puntjespatroon dat op de printer kan worden afgedrukt). Maar als tekst naar krommen wordt geconverteerd wordt iedere letter een aparte illustratie die opnieuw moet worden geript. Als een tekst 2000 maal de letter e bevat, zal de PostScript Raster Image Processor 2000 kleine PostScript-tekeningentjes moeten converteren, hetgeen uiteraard veel meer tijd vraagt. Bovendien wordt naar krommen geconverteerde tekst in feite een ingewikkelde illustratie met erg veel ‘knooppunten’. Het aantal knooppunten (de start- en eind-punten van Bezier-krommen) is een maat voor de ingewikkeldheid van een PostScript-object. De meeste printers kunnen makkelijk ruim 500 knooppunten in een enkel object verwerken en de meeste belichters zullen met 1500 knooppunten nog geen moeite hebben. Maar op een gegeven ogenblik zijn er toch te veel knooppunten en zal een pagina niet meer kunnen worden afgedrukt. Het kleine stukje naar krommen geconverteerde tekst uit de vorige illustratie bevat meer dan 500 knooppunten.

Een veel betere oplossing is het insluiten (of ‘embedden’) van fonts in een document. Dat is onder meer mogelijk bij Adobed Illustrator-bestanden (AI), Encapsulated PostScript-bestanden (EPS) en Portable Document Format-bestanden (PDF).