Lettertypen zijn er in vele soorten en maten. Op deze webpagina's schept Miriam van der Have, docent en senior consultant bij Emday, orde in de chaos en wordt en passant uitgelegd wat de sterke en zwakke punten van diverse font-technologiën zijn.

Fonts - woordenlijst C

Engels voor kapitaalhoogte.

Engels voor gecentreerd. Zie uitlijnen.

Zie uitlijnen.

Afkorting voor Compact Font Format.

12 Didot-punten. Een cicero is hetzelfde als een Augustijn. Zie ook punt.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen Romeinse cijfers (I, V, X, L, C, D en M) en Arabische cijfers (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 en 9). Bij de typografie van de Arabische cijfers wordt onderscheid gemaakt tussen tabelcijfers (ook wel lijnende of staande cijfers genoemd) en uithangende cijfers (die ook wel mediaevalcijfers worden genoemd).

Afkorting voor Chinees, Japans, Koreaans. Soms wordt ook CJKV gebruikt, waarbij de V voor Vietnamees staat. Deze vier talen maken gebruik van een ideografisch schrift dat wordt aangeduid met han of hanzi.

Klein gezette kop die direct boven of onder een groot gezette kop staat. Afkomstig uit de krantenwereld.

Een font bevat meestal meer tekens (of glyphs) dan via het toetsenbord kunnen worden aangesproken. Via de Character mapping-tabel wordt vastgelegd welke tekens via welke toetsen kunnen worden gebruikt.

Technologie van Microsoft voor een betere weergave van fonts op LCD-beeldschermen. Door een beeldschermpixel te beschouwen als drie afzonderlijke subpixels in de kleuren rood, groen en blauw, kan de anti-aliasing van een teken over twee beeldschermpixels worden verdeeld, hetgeen de kwaliteit ten goede komt. Vooral kleine corpsen ogen in vergelijking met de traditionele ant-aliasing-techniek helderder en scherper. Adobe introduceerde kort na Microsoft een vergelijkbare technologie: Cooltype.

2) zonder ClearType

3) met Cleartype

(illustratie Microsoft)

Bij zetsel bestaande uit (losse) loden letters: logo of illustratie dat tussen de loden letters kan worden geplaatst. Omdat het maken van een cliché relatief kostbaar was, werden ze bewaard voor hergebruik.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen lijnclichés ('zinco') voor logo's en rasterclichés ('autotypie') voor foto's. Een cliché is in feite niet meer dan een dun plaatje metaal en moet daarom met een clichévoet op hogte worden gebracht om tussen de letters te kunnen worden geplaatst.

Bij zetsel bestaande uit (losse) loden letters: houten of metalen blokken waarop een cliché wordt geplaatst. De hoogte van het cliché plus de clichévoet is gelijk aan de letterhoogte.

Bepaald soort PostScript-font dat door Adobe is bedacht en dat wordt gebruikt bij Type 1c-fonts en OpenType-fonts. In het Compact Font Format

Zetwerk waarbij geen witruimte tussen de regels is tussengevoegd. Bijvoorbeeld een 10 punts letter met een 10 punts regelafstand .

Engelse term voor versmald zetsel.

1) Het verschil tussen de dikke lijnen en de dunne lijnen in een font. De ITC Avant Garde Gothic heeft een laag contrast. De Times Roman heeft een vrij hoog contrast.

2) Het volstrekt subjectieve gevoel dat twee verschillende typografische elementen (bijvoorbeeld fonts) goed bijelkaar passen ook al is het een totaal verschillend ontwerp. Zo biedt het samengebruik van de Gill Sans voor de koppen met bijvoorbeeld de Garamond voor de platte tekst een prettig contrast.

Technologie van Adobe voor een betere weergave van fonts op LCD-beeldschermen. Door een beeldschermpixel te beschouwen als drie afzonderlijke subpixels in de kleuren rood, groen en blauw, kan de anti-aliasing van een teken over twee beeldschermpixels worden verdeeld, hetgeen de kwaliteit ten goede komt. Vooral kleine corpsen ogen in vergelijking met de traditionele ant-aliasing-techniek helderder en scherper. Cooltype is een technologie die vergelijkbaar is met Microsoft's ClearType.

Het aanpassen van het corps en de spatiëring van tekst met de bedoeling de tekst te laten passen in het gedeelte van de pagina dat voor de tekst is gereserveerd.

De verticale afmeting van een font, gemeten van het hoogste punt (vaak de stoklijn) tot het laagste punt (vaak de staartlijn), meestal uitgedrukt in punten en soms in millimeters.

Characters Per Inch. Deze waarde werd bij monospaced fonts gebruikt om aan te geven hoeveel tekens er op een inch passen. Bij schrijfmachines werd vroeger uitgegaan van 10 of 12 CPI Bij schaalbare fonts heeft deze aanduiding geen enkele zin meer.

Naar rechts hellende letter met een wezenlijk andere vorm dan de romein van hetzelfde lettertype. Als de vorm hetzelfde is als bij de romein-versie, is er geen sprake van een cursief, maar van een oblique font (of een schuine romein). In verband met de vermeende herkomst van het cursieve schrift, wordt in sommige talen gesproken over Italiaans schrift (Engels: Italics)

Verzamelnaam voor fonts die geschikt zijn voor de slavische talen. Hiertoe behoren onder andere het Russisch, Bulgaars en Servische. Volgens de legende is het cyrillisch schrift van het Grieks afgeleid door Sint Cyrillus.

OpenType-fonts kunnen een compleet cyrillische tekenset bevatten en via Unicode-charactermapping of via Windows-1251-charactermapping is deze tekenset ook op 'westerse'computers te gebruiken. Bij Internet moet dan gebruik worden gemaakt van de juiste 'Code Page': MS Windows Cyrillic (windows-1251). Om te controeleren of uw computer standaard met de cyrillische tekenset overweg kan moet u hier klikken voor een Russische webpagina met de Windows-1251-codering of hier voor een webpagina met de Unicode UTF-8-codering.

Nieuwe woorden, aanvullingen en correcties zijn altijd welkom bij Miriam van der Have (mvdh@emday.nl).