Lettertypen zijn er in vele soorten en maten. Op deze webpagina's schept Miriam van der Have, docent en senior consultant bij Emday, orde in de chaos en wordt en passant uitgelegd wat de sterke en zwakke punten van diverse font-technologiën zijn.

Fonts - woordenlijst D

Bij zetsel bestaande uit (losse) loden letters: letters die hoger of lager staan dan de bedoeling is. Dit gebeurt als de strip voor de interlinie niet goed aansluit tegen de loden letters.

Engels voor streepje. Een Em-dash is een Em-streepje.

Bij zetsel bestaande uit losse loden letters: vakje in de letterkast waarin speciale tekens worden opgeborgen die nauwelijks in normaal zetwerk voorkomen, bijvoorbeeld tekens die specifiek voor een andere taal worden gebruikt.

Engels voor stok.

Zie accenten.

Het weergeven van witte of lichtgekleurde tekst op een zwarte of donkergekleurde achtergrond. Diapositieve tekst is minder goed leesbaar dan gewone tekst. Gebruik in ieder geval een vet font en een niet te klein corps om te voorkomen dat de tekst bij het drukken dichtloopt.

 
dit is diapositieve tekst
 

Ander woord voor umlaut. Twee puntjes boven een letter, bijvoorbeeld :ë, ü, ä, ö en ï.

Francois-Ambroise Didot ontwierp in 1775 een typografisch maatsysteem dat door Herman Berthold in 1879 werd herzien. De didot-punt die aan dit stelsel ten grondslag ligt, wordt nog steeds veel gebruikt. Engeland, Noordamerika en Zuidamerika en landen van het Britse Gemenebest, werken echter meestal met Pica-punten. Zie ook punt.

Een tweeklank die wordt weergegeven door twee aanelkaar geschreven letters. Een bekend voorbeeld van een diftong is de aanelkaar geschreven combinatie van a en e: zoals gebruikt in mediæval. Het æ-teken is een ligatuur, maar niet iedere ligatuur is een diftong.

Zie breedtewaarde.

Door veel mensen gebruikte term voor ‘frutsel-tekens’ zoals pijltjes, pennetjes, handjes, schaartjes en sterretjes, maar eigenlijk afkomstig van de fontnaam ITC Zapf Dingbats, dat een grote verzameling van dit soort frutsels bevat.

Het gebruik van deze term in een fontnaam, is meestal een aanwijzing dat het een lettertype betreft dat ontworpen is voor grote corpsen.

Typografische naam van wat gewone Nederlanders een koppelstreepje noemen.

Bij zetsel bestaande uit losse loden letters: het naar de juiste vakjes van de letterkast terugplaatsen van de loden letters uit zetsel dat niet hoeft te worden bewaard. Als letters niet correct worden gedistribueerd is de kans op kastfouten niet ondenkbeeldig.

Bij zetsel bestaande uit losse loden letters: zetsel dat niet hoeft te worden bewaard en waarvan de losse letter kunnen worden gedistribueerd over de juiste vakjes van de desbetrefende letterkast(en).

Een font bevat vaak meer tekens dan via het toetsenbord zijn op te roepen. De tekens die wel via het toetsenbord zijn op te roepen, zijn met een zogenaamde charactermapping-tabel met 256 ingangen aan de toetsen 'gekoppeld'. Omdat de tabel 256 ingangen heeft, is ieder adres van de tabel met 1 byte (= 8 bits = 256 mogelijke combinaties van enen en nullen) in de computer op te slaan.

Fonts voor talen zoals Kanji, Koreaans en Chinees, bevatten meer tekens dan de talen in Europa en Amerika en bovendien moeten bij deze talen veel meer van de beschikbare tekens daadwerkelijk via het toetsenbord oproepbaar zijn. Daarom wordt bij deze talen een charactermapping-tabel gebruikt die meer dan 256 ingangen heeft. Dit heeft tot gevolg dat het adres van een willekeurige ingang van de tabel twee bytes in beslag neemt. Vandaar de benaming Double byte font. Omdat met twee bytes 65535 tabelingangen geadresseerd kunnen worden, is de kans dat er ooit een triple byte font zal verschijnen erg klein.

Unicode is een standaard voor double-byte fonts.

Geeft de resolutie van een uitvoerapparaat aan. De meeste beeldschermen hebben een resolutie van 72 dpi (standaard bij de Macintosh) of 96 dpi (standaard bij Windows). Printers hebben tegenwoordig meestal een resolutie van 600 dpi, maar 1200 dpi is ook mogelijk. Belichters bieden meestal de keuze uit een aantal resoluties. 1200 dpi is voldoende voor tekst, maar voor foto’s is een hogere resolutie vereist. Om een foto met 256 grijstinten te kunnen weergeven op een rasterlineatuur van 150 lijnen per inch, is een resolutie van 2540 dpi nodig.

Engels voor beginkapitaal.

Zie guillemets.

Nieuwe woorden, aanvullingen en correcties zijn altijd welkom bij Miriam van der Have (mvdh@emday.nl).