Lettertypen zijn er in vele soorten en maten. Op deze webpagina's schept Miriam van der Have, docent en senior consultant bij Emday, orde in de chaos en wordt en passant uitgelegd wat de sterke en zwakke punten van diverse font-technologiën zijn.

Fonts - woordenlijst P

Zie woordspatie.

Een paginabeschrijvingstaal stelt een programma in staat om aan een printer duidelijk te maken welke elementen op welke plaats en in welke omvang op een pagina moeten worden gebruikt. De bekendste paginabeschrijvingstalen zijn PostScript en PCL . TrueImage is de paginabeschrijvingstaal die bij TrueType-fonts hoort, maar deze paginabeschrijvingstaal is nooit een succes geworden. PostScript en PCL zijn tevens printerbesturingstalen, terwijl PostScript zelfs als programmeertaal mag worden beschouwd.

Uitdrukking uit de tijd dat letters nog met de hand werden gezet. Het is de helft van een vierkant. Ook dat laatste woord is een oude handzetters-uitdrukking. Een vierkant is even breed als het corps hoog is.

Hoewel veel printers van Hewlett-Packard ook gebruik maken van de paginabeschrijvingstaal PostScript, zijn ze zonder uitzondering uitgerust met PCL, de eigen paginabeschrijvingstaal van HP. De paginabeschrijvingstaal PCL heeft een eigen fontformaat dat zowel schaalbare als niet-schaalbare fonts kent. PCL is de meest gebruikte paginabeschrijvingstaal, maar is voor de grafische industrie van geen belang.

In onbruik geraakte afkorting van Pixel Element. Tegenwoordig wordt vrijwel alleen het woord pixel gebruikt. Waarschijnlijk in analogie met 'bit', dat een afkorting is van Binary digIT.

Een pi-font of pie-font is een font waarin symbolen, ligaturen, kleinkapitalen en dergelijke staan. Dergelijke fonts vormen vaak een aanvulling op gewone fonts, maar er zijn ook pi-fonts die geheel op zichzelf staan, zoals de Zapf Dingbats en de Carta.

12 picapunten ofwel 4,217529 mm. Zie ook punt.

De kleinste element van een bitmap.

De 'gewone' tekst van een publicatie. Platte tekst wordt gezet uit de broodletter. Deze alinea vormt samen met de andere woordverklaringen, de platte tekst van deze webpagina. De te verklaren woorden en de diverse andere koppen, zijn geen onderdeel van de platte tekst.

Paginabeschrijvingstaal van Adobe Systems Corporation. De eerste versie van PostScript stamt uit 1984. PostScript Level 2 werd in 1990 geïntroduceerd. De nieuwste versie is PostScript 3 (dus zonder het woord Level), dat in 1997 op de markt kwam.

PostScript is behalve een paginabeschrijvingstaal tevens een printerbesturingstaal en een programmeertaal. Door dat laatste is het in principe mogelijk een boekhoudprogramma te schrijven dat 'draait' op de processor van een printer. Laten we hopen dat dit bij een principe blijft, en dat niemand dergelijke programma's werkelijk gaat schrijven.

Algemene aanduiding voor een Type 1-font, een Type 2-font, een Type 3-font of een MultipleMaster-font.

Het nauwkeurig digitaliseren van fonts is een tijdrovende zaak. Daarom zijn goede fonts niet goedkoop. Bovendien heeft de oorspronkelijke ontwerper van het font recht op een vergoeding, waardoor fonts nog duurder worden. Er zijn twee manieren om goedkopere fonts te maken: minder aandacht besteden aan de digitalisatie en zorgen dat de oorspronkelijke ontwerper niet hoeft te worden betaald. Omdat dergelijke goedkope fonts wel heel erg op een origineel font lijken, maar toch net wat anders zijn, worden ze 'kloonfonts' genoemd. Kloonfonts hebben twee nadelen: ze zijn dikwijls iets minder evenwichtig dan de originele fonts en ze kunnen fouten bevatten waardoor ze op een PostScript-laserbelichter niet bruikbaar zijn. Er zijn vele soorten kloonfonts in omloop, variërend van directe diefstal (waarbij het font alleen een andere naam heeft gekregen) tot fonts met een goede kwaliteit (bijvoorbeeld van fontfabrieken zoals Bitstream, die ook zelf nieuwe ontwerpen uitbrengen). Gebruik als het even mogelijk is geen kloonfonts; zelfs als zo'n font wel uit uw laserprinter komt, kan het problemen veroorzaken op de laserbelichter.

Een printerbesturingstaal regelt printerfuncties zoals het papiertransport, de selectie van de juiste papierbakken, het papierformaat en het eventueel dubbelzijdig afdrukken. PostScript is enerzijds een paginabeschrijvingstaal, anderszijds een printerbesturingstaal.

Bij proportioneel schrift hebben alle letters hun eigen breedtewaarde. Proportioneel schrift geeft een ruimte besparing van ongeveer 30% tenopzichte van monospaced schrift, maar belangrijker is dat het wit in en tussen de letters bij proportineelschrift veel regelmatiger verdeeld is.

Groter gezet citaat dat tussen de gewone tekst wordt geplaatst om de aandacht van de lezer te trekken en tegelijk de opmaak van de tekst aantrekkelijker te maken.

Leesteken zoals komma, punt, afbreekstreepje enzovoort of de plaatsing van die leestekens. Ook wel interpunctie.

Behalve het leesteken punt, is de punt ook een typografische maataanduiding. Helaas bestaan drie verschillende puntsoorten: de Didot-punt , de Pica-punt en de fractionele punt. Het verschil tussen de Pica-punt en de fractionele punt is in de praktijk te verwaarlozen. Maar tussen de Pica-punt en de Didot-punt bestaat een verschil van zeven procent. Wie tegen een vormgever zegt dat een 9 punts letter gebruikt moet worden, doet er daarom goed aan om erbij te vermelden of pica-punten of Didot-punten worden bedoeld.

• 1 Didot-punt = 0,376065 mm
• 1 Pica-punt = 0,351461 mm

Nieuwe woorden, aanvullingen en correcties zijn altijd welkom bij Miriam van der Have (mvdh@emday.nl).