Lettertypen zijn er in vele soorten en maten. Op deze webpagina's schept Miriam van der Have, docent en senior consultant bij Emday, orde in de chaos en wordt en passant uitgelegd wat de sterke en zwakke punten van diverse font-technologiën zijn.

Fonts - woordenlijst S

Letterlijk 'zonder schreef', dus een andere aanduiding voor een schreefloos font .

Een font is traploos schaalbaar als met één bronbestand alle corpsen zijn te gebruiken. De bekendste schaalbare font-soorten zijn PostScript Type 1, PostScript Multiple Master, TrueType en PCL-Scalable.

Een schreef is het kleine dwarsstreepje aan het einde van een letterdeel. De Times Roman is een schreeffont. De Helvetica is een schreefloos font. Schreefloze fonts worden ook aangeduid met de termen grotesk, antiek, sans serif en gothic .

Font waarin een handschrift wordt nagebootst. Deze fonts zijn vaak herkenbaar aan het Engelse woord script in de fontnaam.

Font waarin een handschrift wordt nagebootst. In het Nederlands spreekt men over een schrijfschrift.

Engels voor overhang.

Engels voor letterwit.

Hoewel de betekenis van het woord sierletter waarschijnlijk weinig aan de fantasie overlaat, is het hier wel interessant om te vermelden dat sierletters in het engels worden aangeduid met de term swash character. Als 'swash' in de fontnaam is opgenomen, heeft u dus met een sierletter te maken.

Het schuinzetten van een font. Zie ook vals cursief.

Engels voor klein kapitalen.

Zie breedlopend.

Engels synoniem voor anti-aliasing.

Verouderde aanduiding voor letters die bedoeld zijn voor grote corpsen. Duitsers spreken over Akzidenz-letters en Engelsen over Display-letters. Het gebruik van dergelijke woorden in een fontnaam, is een indikatie voor het toepassingsgebied van het font.

In typografische systemen uit de tijd voordat desktop publishing was uitgevonden, was de breedte van een spatie over het algemeen gelijk aan een kwart van een vierkant. Bij de meeste PostScript-fonts en verreweg de meeste dtp-programma's is de breedte van een spatie standaard gelijk aan de breedte van het cijfer 0. Omdat bij tabelcijfers alle cijfers even breed zijn, kunnen getallen met behulp van spaties onderelkaar worden uitgelijnd.

Zie stelling van de letter.

Engels voor kromme.

Een andere naam voor tabelcijfers.

Een staart is het gedeelte van een onderkastletter dat onder de basislijn uitsteekt. De letters g, j, p, q en y zijn staartletters. De denkbeeldige lijn die langs de onderkant van de staarten loopt, wordt de staartlijn genoemd. Zie ook x-hoogte.

Het plaatsen van letters ten opzichte van de rest van de tekst. Kerning, aanspatiëren en afspatiëren zijn technieken die de stelling van de letters wijzigen. Bij typografische systemen uit de tijd voordat desktop publishing was uitgevonden, was het vierkant het uitgangspunt om de stelling van letters te veranderen. De eenheden waarin het vierkant werd opgedeeld waren echter verschillend van fabrikant tot fabrikant. Zo verdeelde Linotype het vierkant in 96 eenheden, Berthold in 48 eenheden en Compugraphic in 54 eenheden. Twee eenheden afspatiëren leverde bij ieder van deze fabrikante een ander resultaat.

Tegenwoordig zijn de maateenheden die worden gebruikt afhankelijk van de programmatuur, waarbij echter niet het vierkant het uitgangspunt is, maar de breedte van het cijfer 0. Bij Adobe Illustrator wordt deze ruimte verdeeld in 1000 eenheden en bij QuarkXPress in 200 eenheden. Behalve het spatiëren van twee letters (hetgeen kerning wordt genoemd) is het bij de meeste programma's ook mogelijk om een blok met tekst in één keer anders te spatiëren. Bij QuarkXPress geeft een instelling van 0% de standaardspatiëring en bij 100% wordt de breedte van het cijfer 0 als extra witruimte tussen de letters ingevoegd.

Variatie van een letterontwerp. Bekende stijlen zijn normaal, cursief , vet en vetcursief. Maar de stijl kan ook een variatie zijn in het gewicht (light, heavy) of de breedte van een letter ( condensed of expanded).

Een stok is het gedeelte van een onderkastletter dat boven de x-hoogte uitsteekt. De letters b, d, f, h, k en l zijn stokletters. Hoewel de i, j en t ook boven de x-hoogte uitsteken, worden deze letters over het algemeen toch niet als stokletters beschouwd. De denkbeeldige lijn die langs de bovenkant van de stokken loopt, wordt de stoklijn genoemd. Zie ook x-hoogte.

1) Kop over de breedte van de gehele pagina.

2) Kop die midden tussen de tekst wordt geplaatst om de aandacht van de lezer te trekken, vergelijkbaar met de pull quote.

Programma van Adobe Systems waarmee bitmap-illustraties kunnen worden geconverteerd naar vector-formaat. Streamline wordt veel gebruikt in combinatie met Fontographer voor het omzetten van bijvoorbeeld een handschrift naar een font.

Verouderde fonttechnologie die in Windows werd gebruikt voor grote corpsen. Zelfs met de meest recente versies van Windows worden nog een aantal stroked fonts meegeleverd. Deze fonts zijn niet geschikt voor prepress-doeleinden.

Technologie waarbij in de printer wordt gerekend met een hogere resolutie van het apparaat. Met zogenamde 'fasemodulatie'van de laserstraal kan de printer deze informatie gebruiken om op een schijnbaar hogere resolutie af te drukken. Met Adobe Cooltype en Microsoft ClearType wordt subpixel-technologie ook bij LCD-beeldschermen gebruikt.

Zie inferieur.

Zie fontsubstitutie.

Zie Extensis Suitcase.

Het hoger plaatsen van een (meestal iets verkleind) teken: y = x². In het Engels wordt gesproken over superscript.

Zie superieur.

Engelse aanduiding voor sierletter, meestal cursief en vaak alleen kapitalen.

Symbolen zijn tekens (of glyphs) die geen letter of leesteken voorstellen. Behalve het font Symbol worden symbolen ook gebruikt in fonts zoals ITC Zapf Dingbats en Carta. Fonts die voornamelijk symbolen bevatten, worden pi-fonts of symbool-fonts genoemd.

Andere benaming voor een pi-font.

Nieuwe woorden, aanvullingen en correcties zijn altijd welkom bij Miriam van der Have (mvdh@emday.nl).